Renaissancekoor Compagnie Dufay met muziek uit de Gothiekperiode

Donderdag 25 mei 2017 (Hemelvaart)

15:00 – 16:00 uur, Museum voor Religieuze Kunst Uden

Renaissancekoor “Compagnie Dufay” (Nijmegen) o.l.v. Jan Groos presenteert ‘Quam pulchra es: muziek uit de Gothiek’. De vocalisten worden begeleid door instrumentalisten op vedel, blokfluit, zink, organetto, guiterne, traverso en dulciaan.

Dit concert wordt opgedragen ter nagedachtenis van Ernic Kamerich, die tijdens dit concert zou spelen op traverso, blokfluit en dulciaan. Hij overleed op 7 mei j.l. op 72 jarige leeftijd.

Programma

  • Italie: Giacomo da Bologna, Jacopo da Firenze, Francesco Landini
  • Engeland: Lionel Power, John Dunstable, Richard of Chirbury
  • Vlaanderen: Guillaume Dufay

  • Toelichting op het programma

    In de veertiende en vijftiende eeuw, vaak grofweg aangeduid als ‘de Gothiek’, onderging de muziek in West-Europa grote veranderingen. Meer en meer ontworstelden componisten (en uitvoerenden) zich aan de vaak verstikkende beperkingen die door de Katholieke Kerk op grond van theologische en Bijbel-textuele overwegingen werden opgelegd. Zo mocht de terts slechts uiterst spaarzaam (en eigenlijk helemaal niet) worden gebruikt, omdat de ‘drie tonen’ volgens Vaticaanse theologen verwezen naar de ‘zee-demon’ Triton. Met name in Engeland trok men zich daar niets van aan. Het gebruik van de terts was daar gemeengoed geworden toen vikingen uit Noorwegen zich blijvend in Noord-Engeland vestigden in de tiende eeuw: in heidens-Scandinavische volksmuziek speelde de terts een doorslaggevende rol.

    Via het Zuidfranse Aquitanië – Engels bezit –  werd de Engelse muziek beïnvloed en verrijkt door de troubadour-muziek uit de twaalfde eeuw. Zo ontstond op de Britse eilanden een potentiële tijdbom onder de muziek-technische bemoeienissen van het Vaticaan. Engelse componisten als Lionel Power en John Dunstable gingen onbekommerd hun gang, en reisden – als hofcomponist – mee met Engelse koningen en edelen toen die in Frankrijk domicilie kozen tijdens de honderdjarige oorlog.

    De tijdbom ging af: Franse componisten namen juichend de ‘Engelse discantus’ over, en de kerk stond, als gevolg van interne ruzies binnen het Vaticaan, machteloos. Daarmee was het hek van de dam. Wat in de 12e en 13e eeuw schoorvoetend was begonnen, in Italië nog wel onder het oog en de vuist van het Vaticaan en daardoor nooit tot volle wasdom gekomen, kwam tot bloei in Engeland en Frankrijk, beleefde een hoogtepunt in de muziek die de Fransman Guillaume Dufay schreef voor het hof van de tegenpaus (!) in Avignon, en culmineerde uiteindelijk in de meesterwerken van de Nederlandse componisten Jacob Obrecht en (vooral) Josquin Desprez. En hun compositiestijl werd weer met graagte geadopteerd door Italiaanse musici als Palestrina, nauw verbonden aan het Vaticaan, waarmee de in de 12e eeuw begonnen cirkel compleet was.

    Onder de titel ‘Quam pulchra es’ (wat ben je mooi) laat de Compagnie Dufay een deel van die ontwikkeling horen: van het voorzichtige begin in Italië door componisten als Giacomo da Bologna, Jacopo da Firenze en Francesco Landini, via de ‘free style’ in het veertiende-eeuwse Engeland (Lionel Power, John Dunstable en Richard of Chirbury) tot de pronkmotetten die Dufay schreef voor het tegenpauselijke hof in Avignon.

    Over de musici

    Het elf zangers en instrumentalisten tellende ensemble zingt en bespeelt instrumenten als vedels, blokfluiten, zink, organetto, guiterne, traverso en dulciaan om de intense klankrijkdom van de religieuze en profane muziek uit de Gothiek recht te doen. Tijdens het concert worden de diverse werken kort toegelicht en in hun (historische) context geplaatst.

    Vocalisten: Marian Groos, Agnes van der Linden, Hilde van Houdt, Annelies Fransen, Ton Groos, Wim Harmsen
    Instrumentalisten: Floris-Jan van der Voort (vedel), Theo Helmer (vedel, blokfluiten), Waling Tiersma (vedel, zink, guiterne, organetto), Jan Groos (blokfluiten).

    Advertenties

    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

    Verbinden met %s